Over het UGDH-syndroom
In het kort
Het UGDH-syndroom, ook wel Jamuar-syndroom of DEE84 genoemd, is een zeer zeldzame metabole aandoening. De ziekte ontstaat door mutaties in het UGDH-gen, waardoor belangrijke stoffen in het lichaam niet of onvoldoende worden aangemaakt. Dit heeft vooral gevolgen voor de ontwikkeling en werking van de hersenen en kan leiden tot ernstige neurologische problemen.
De rol van UGDH
Het UGDH-gen bevat de bouwinstructies voor het enzym UDP-glucose dehydrogenase (UGDH). Dit enzym speelt een essentiële rol bij de productie van specifieke suikermoleculen. Deze moleculen zijn belangrijk voor de opbouw en stevigheid van de extracellulaire matrix in de hersenen; dit is de steunende structuur rondom de hersencellen. Daarnaast zijn ze belangrijk voor een goede communicatie tussen zenuwcellen. Wanneer het enzym door een mutatie niet goed werkt, en dus deze specifieke suikermoleculen niet goed worden aangemaakt, raken deze processen verstoord. Hierdoor kunnen afwijkingen ontstaan in zowel de ontwikkeling als het functioneren van de hersenen.
Klinische kenmerken
De symptomen en de ernst van de symptomen variëren per patiënt. Bij de meeste kinderen is sprake van ernstige, moeilijk behandelbare epilepsie. Daarnaast wordt vaak een duidelijke ontwikkelingsachterstand gezien. Veel kinderen leren niet zelfstandig zitten, lopen of spreken. Ook komen lage spierspanning (hypotonie), cognitieve beperkingen en soms voedingsproblemen voor. Bij een deel van de patiënten worden afwijkingen in de hersenstructuur vastgesteld.
Prevalentie
Het syndroom werd voor het eerst beschreven in 2020 (PMID: 32001716). Sindsdien zijn wereldwijd minder dan honderd patiënten gerapporteerd. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk hoger, omdat de aandoening nog relatief recent is ontdekt, de klinische kenmerken overlappen met andere genetische of metabole ziekten en de diagnose uitsluitend kan worden gesteld via uitgebreid DNA-onderzoek
Behandeling
Een behandeling van de onderliggende oorzaak van deze aandoening is helaas nog niet mogelijk. De zorg richt zich daarom op symptoomverlichting en ondersteuning van de ontwikkeling. Kinderen krijgen bijvoorbeeld begeleiding van fysiotherapeuten, logopedisten en ergotherapeuten, met als doel hun mogelijkheden zo goed mogelijk te benutten.
Referenties
Hengel, Holger et al. “Loss-of-function mutations in UDP-Glucose 6-Dehydrogenase cause recessive developmental epileptic encephalopathy.” Nature communications vol. 11,1 595. 30 Jan. 2020, doi:10.1038/s41467-020-14360-7